Natuuraantasting

Gevaren die de holle wegen momenteel bedreigen

De vegetatie verandert snel door het uitspoelen van meststoffen. Er groeien sindsdien veel meer brandnetels en kleefkruid kan plots de helling in bezit nemen. Dit is daarom een gevaar voor de variatie.

Verdroging is een volgend probleem waar de wegen mee te kampen hebben. De weerbarstigheid van het huidige klimaat maakt dat er veel maatregelen worden genomen tegen de enorme hoosbuien, die het land van tijd tot tijd treffen. De wegen treft het bijzonder, ze zijn immers geasfalteerd en voeren de hoeveelheid water met veel slib af. De hellingen in de wegen verdrogen echter in rap tempo. Dit kan men zien aan het mos die overal loslaat en kale leem achterlaat. En de geulen, die vanaf de kam van de holle weg ontstaan, worden diepe voren. Na elke hoosbui wordt de rommel weer netjes opgeruimd. Maar korte tijd later is het weer hetzelfde liedje. Met de resten van humus en plantenmateriaal verdwijnt tevens het watervasthoudend vermogen van de hellingen. Dit nu is funest voor de levende organismen, die een kwijnend bestaan gaan leiden. Samengevat: de onderkant voert het water af over de bestrating en dan blijft er alleen het water, dat van boven de helling kan bereiken. Water heeft enige tijd nodig om diep in de bodem te zakken en vanwege droogte op de plateaus kan dit niet.

De vegetatie op de kam van de weg is vaak verdwenen, waardoor er tot aan de rand gezaaid kan worden. Bij het oogsten komt er daardoor een veel te grote druk op de helling.

Een nieuwe opgang vanaf de weg naar het plateau aangelegd, vermindert de waarde van die weg.

Visie van de overheid

De gemeente Onderbanken geeft aan dat ze de holle wegen zo wil laten; dus in stand houden. Men ziet deze wegen als waterafvoerkanalen en verbindingswegen. Daarop is het onderhoud afgestemd, het schoonhouden van de wegen en het maaien van de bermen. Ter bescherming van het Vliegend hert (de grootste in Nederland voorkomende keversoort) heeft men in 2004 twee meter van de berm als natuurgebied aangewezen.

Afwatering in holleweg Maastrichterstraat

Afwatering in holleweg Maastrichterstraat

Dit jaar 2005 heeft men het Waterschap toestemming gegeven iets aan de erosie/verdroging van de bovenliggende percelen te doen. Maar het waterschap heeft haar taak wel op een vreemde manier aangepakt. De foto’s in het fotoalbum geven een beeld van de werkzaamheden langs de holle weg vanaf de waterbuffer in Jabeek. Deze werkzaamheden zijn uitgevoerd ondanks de gevolgen voor deze mooie holle weg. Bij navraag over de schade, die is aangericht, blijkt de zondaar niet tot inkeer te brengen. “Er was daar maar een boompje gesneuveld”, zo vertelde mij de woordvoerder van het Waterschap.

Tegelijk werd voorbij gegaan aan de schade die werd toegebracht aan de populatie van het Vliegend hert, die daar nog in redelijke aantallen voorkomt. Wereldwijd is het een bedreigde diersoort, die eenmaal op de weg beland uiterst kwetsbaar is.

Inmiddels kan men het resultaat zien van de werkzaamheden, want ernaast zijn op veel plaatsen nieuwe instortingen ontstaan. Die dan weer enigszins bijgewerkt worden, zoals te zien op de foto’s. Dit resultaat was te verwachten, omdat er tot aan de kam van de weg gewerkt is. De beelden van de grote vernielingen spreken voor zich.

De motivatie voor dit grote werk is het voorkomen van afstromen van water van de bovenliggende percelen. Voor de holle weg is dit echter funest, want over de bestrating stroomt het water direct weg en aan de bovenkant wordt het ook belemmerd in de helling te zakken. De grote blokken, die men gestort heeft als bij een dijkverzwaring, maken het fiasco compleet. Bij het lopen door deze eens zo fraaie holle weg valt direct op dat deze veel te lijden heeft. De grote verdrogingsverschijnselen vallen ook direct op. Het is een treurige aanblik. Hieronder ziet u een tekening van een normale situatie en de stippellijn geeft aan wat er overblijft bij een ongewijzigd beleid.

Dwarsdoorsnede van een holle weg

Dwarsdoorsnede van een holle weg

Hoe nu verder?

Reeds vele gemeentes zijn tot de conclusie gekomen dat de holle wegen binnen hun gebied veel meer aandacht verdienen. Met natuurbeschermingsorganisaties werken ze samen om de staat van de wegen nauwlettend in de gaten te houden. Alle rijkdommen van deze wegen worden dus elk jaar geïnventariseerd. Juist omdat momenteel de soortenrijkdom sterk onder druk staat, moet men de verbindingsroute’s in stand houden. Hierin voorzien onze holle wegen bijzonder goed, zodat ze tot de EHS (Ecologische Hoofdstructuur) gerekend kunnen worden. Het begrip is hier zeker van toepassing.

Dit artikel is geplaatst op Saturday, November 16th, 2013 om 21:38. Ontvang updates via de RSS 2.0 feed.